Σχολικός εκφοβισμός…

Γράφει η Κάλφα Λίζα, Ψυχολόγος.

Μέσα από την 5μηνη εμπειρία μου στα σχολεία, σχετικά μικρή αλλά αρκετά μεγάλη για την παρατήρηση περιστατικών σχολικού εκφοβισμού, διαπίστωσα πως…
δυστυχώς οι γονείς δεν είναι κατάλληλα ενημερωμένοι για το τεράστιο αυτό θέμα και οι καθηγητές δεν γνωρίζουν πως να το αντιμετωπίσουν καθότι και ο όγκος των θεμάτων που έχουν να βγάλουν εις πέρας σε καθημερινή βάση είναι τεράστιος.
Σε κάθε τμήμα αρχικά έκανα μια ενημέρωση με παρουσίαση σχετικών video στα παιδιά για τον σχολικό εκφοβισμό, διαπιστώνοντας πως “θύτες”, “θύματα” και “παρατηρητές” δεν ήταν σε θέση να αντιληφθούν τι ακριβώς συνέβαινε και τη ζημιά που προκαλούσε κάθε παρόμοιο περιστατικό που λάμβανε μέρος στο δικό τους σχολικό χώρο.
Πιο συγκεκριμένα, τα παιδιά “θύτες”, ανεξαρτήτου φύλλου και σωματικής διάπλασης, είχαν την ψεύτικη πεποίθηση πως με αυτόν τον τρόπο γινόταν αρεστοί στις παρέες τους. Ιδιαίτερης προσοχής έχρηζε το γεγονός πως τα παιδιά “θύτες” δεν αντιλαμβανόταν το κακό που προξενούσαν στα παιδιά τα οποία ασκούσαν βία. Κατά κάποιον τρόπο είχαν έναν άγραφο κανόνα πως “ο αδύναμος υπάρχει για να γίνομαι εγώ πιο δυνατός, εγώ θα εκδηλώσω τον θυμό μου με αυτόν τον τρόπο, γιατί έτσι έχω μάθει και πρέπει να υπάρχει κάποιος που θα το ανέχεται”.
Τα παιδιά “θύματα” που κάποια από αυτά μόλις τους δινόταν η ευκαιρία σε κάποια σύγκρουση, γινόταν οι ίδιοι “θύτες” σε κάποιους “ασθενέστερους”, απομονώνονταν, και παρόλο που υπήρχε παρέμβαση με δυσκολία εξέφραζαν αυτό που τους συνέβαινε. Όταν τελικά κατορθώναμε να φτάσουμε σε αυτό το σημείο κάποια από αυτά εκφράζανε το παράπονο λέγοντας “ο μπαμπάς (η μαμά, η αδερφή , ο αδερφός κ.α.)μου είπαν να κάνω και εγώ το ίδιο, για να σταματήσει να συμβαίνει…εγώ όμως δεν μπορώ..” Νιώθοντας ίσως πως αυτό τους αξίζει.
Υπάρχουν βέβαια και τα παιδιά “παρατηρητές”, τα οποία κάποιες φόρες μένουν αμέτοχα στο να προστατεύσουν ή να αναφέρουν το περιστατικό, άλλες πάλι ενθαρρύνουν τον “θύτη”. Και αυτά τα παιδιά βιώνουν ένα απέραντο άγχος , έχοντας την λανθασμένη πεποίθηση πως “έτσι ίσως είναι η ζωή και εγώ μπορεί να είμαι από τους τυχερούς που δεν ανήκω σε μια από αυτές τις δυο κατηγορίες”. Δεν ήταν λίγες εκείνες οι φορές που ερχόταν παιδιά ως “παρατηρητές”, με δάκρυα στα μάτια, να αναφέρουν ένα περιστατικό εκφοβισμού, αρχικά αρνούμενοι πεισματικά να πουν, ποια ήταν αυτά τα παιδιά τα οποία δεχόταν τη βία και ποια εκείνα που την ασκούσαν, εκφράζοντας πόσο άβολα αισθανόταν με όλα αυτά.
Κάποιοι άνθρωποι λανθασμένα πιστεύουν πως ο “θύτης”, είναι ένα κακό παιδί που το μόνο που του αξίζει είναι η τιμωρία. Πως ο “παρατηρητής” είναι ένα άβουλο πλάσμα που δεν τον αγγίζει η αδικία που συμβαίνει γύρω του, γι αυτό και σιωπά. Για να δώσουμε λύση όμως στο πρόβλημα είναι απαραίτητο να προσπαθήσουμε να αναζητήσουμε τις ρίζες του.
Η προσπάθεια αυτή ξεκινάει αρχικά από το σπίτι. Είναι σημαντικό να καταλάβουμε πως τα παιδιά μιμούνται τις συμπεριφορές των ενηλίκων. Ιδίως στις μέρες μας υπάρχει ένταση στις σχέσεις των ανθρώπων, είτε γιατί κάποιοι γονείς έχασαν τις δουλειές τους, είτε γιατί το φορτίο εργασίας είναι δυσβάσταχτο κ.ο.κ. με αποτέλεσμα να παραλείπετε η αλλαγή συμπεριφοράς του παιδιού που υποφέρει σε όποια θέση και να βρίσκετε.
Αυτό που οφείλουμε να κάνουμε είναι να παρατηρούμε αν το παιδί μας δείχνει θλιμμένο ή ανήσυχο, αν βρίσκει δικαιολογίες για να αποφύγει το σχολείο, αν έχει αλλάξει τις διατροφικές του συνήθειες, αν αναφέρει σωματικά συμπτώματα πονοκεφάλους, γαστρεντερικά ενοχλήματα. Είναι σημαντικό να ακούμε το παιδί με υπομονή χωρίς θυμό ή εκνευρισμό. Δεν απαιτούμε από το παιδί να αγνοήσει μια τέτοια εμπειρία και φυσικά δεν το συμβουλεύουμε να κάνει το ίδιο για να απαλλαγεί από αυτό. Διαβεβαιώνουμε πως δεν φταίει εκείνο για την βία που δέχεται.
Έπειτα το σχολείο παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στη σωστή διαχείριση για τέτοιου είδους συμπεριφορές, με την κατάλληλη ενημέρωση και με την συμμετοχή του συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων. Είναι απαραίτητο να γίνονται προγράμματα με στόχο την βελτίωση των σχέσεων μεταξύ παιδιών, και βέβαια γονέων και εκπαιδευτικών.

Είναι σημαντικό να τονίσω σε αυτό το σημείο πως όταν σε ένα σχολείο υπάρχει εκφοβισμός τότε όλα τα παιδιά ανήκουν σε μια από τις τρεις κατηγορίες. Ως “θύτης”, “θύμα” ή “παρατηρητής”, το παιδί πονά. Είναι λοιπόν υποχρέωση όλων μας να δράσουμε, μιλώντας με φίλους, με δασκάλους, καθηγητές, άλλους γονείς για την πρόληψη τέτοιων περιστατικών βίας. Διότι όσο αφήνουμε τέτοιες συμπεριφορές απλά να συμβαίνουν, αργότερα έχουν χειρότερη πορεία φτάνοντας στο σημείο πλέον να μιλάμε για παραβατική ή και εγκληματική συμπεριφορά.

Κλείνοντας θέλω να εκφράσω τα συλλυπητήρια μου στην οικογένεια του αδικοχαμένου Βαγγέλη Γιακουμάκη.

Use Facebook to Comment on this Post

Related posts

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *